Wat is een automaat en welke soorten zijn er?

De vier soorten automaat

• Koppelomvormer: de klassieke automaat met een hydraulische koppeling en planetaire tandwielsets, tegenwoordig met zes tot tien versnellingen (bijvoorbeeld de ZF 8-traps in BMW, Audi en Jaguar Land Rover, en de automaten van Mercedes-Benz, Toyota en Hyundai/Kia). Soepel bij wegrijden en kruipen, zeer duurzaam bij goed onderhoud.
• Dubbele koppeling (DSG, S tronic, PDK, DCT, EDC, PowerShift): twee koppelingen schakelen razendsnel tussen even en oneven versnellingen. Sportief en zuinig; de goedkopere uitvoeringen met droge koppelingen zijn gevoeliger voor slijtage bij veel stadsverkeer.
• CVT (traploos): een duwband of ketting tussen twee kegelschijven geeft een oneindig aantal overbrengingen. Zuinig en comfortabel; de motor kan bij vol gas "loeien". De e-CVT van Toyota- en Lexus-hybrides is technisch een planetair stelsel zonder band en staat bekend als zeer betrouwbaar.
• Geautomatiseerde handbak (semi-automaat): een gewone handbak die door een robot wordt geschakeld (Opel Easytronic, Smart, Fiat Dualogic, Alfa Selespeed, Citroën EGS). Goedkoop, maar schakelt merkbaar schokkerig; de koppeling slijt als bij een handbak.

Elektrische auto's hebben geen versnellingsbak in de klassieke zin, maar één vaste overbrenging; ze rijden als automaat en mogen met een automaat-rijbewijs (code 78) worden bestuurd.

Waar let je op bij een tweedehands automaat?

• Maak een proefrit met koude én warme bak. Schakelmomenten horen zacht te zijn; schokken, slippen, trillen bij wegrijden of een lange denkpauze bij het inleggen van D of R zijn waarschuwingen.
• Vraag naar olieverversing. Veel fabrikanten noemen de olie "levenslang", maar specialisten adviseren bij koppelomvormers en natte dubbelekoppelingsbakken periodiek verversen; bij een DSG met natte koppelingen schrijft Volkswagen elke 60.000 km voor.
• Controleer op foutmeldingen in het instrumentarium en vraag of de bak of de mechatronica ooit is vervangen; bewaar de facturen.
• Trekgewicht en caravan: een koppelomvormer trekt het prettigst; een droge dubbelekoppelingsbak kan bij veel rangeren oververhitten.

Automaat of handgeschakeld?

Het aandeel automaten in het Nederlandse aanbod groeit snel: hybrides en elektrische auto's zijn vrijwel altijd automaat, en bij nieuwe auto's in de middenklasse is de handbak aan het verdwijnen. Moderne automaten verbruiken niet meer dan een handbak en vaak minder. Een handbak is in aanschaf en bij reparatie goedkoper en voor sommige rijders prettiger. Op autokopen.nl filter je op transmissie om alleen automaten te zien.

Verwante begrippen